در گوشه اي از اروپاي شرقي موسوم به شبه جزيره بالكان كشوري كوچك با پيشينه تاريخي كهن وجود دارد كه آن را در نام محلي سرزمين عقاب ها (Shqiperi) و در روابط بين الملل آلباني مي نامند .
سرزمين امروزي آلباني پس از پشت سر نهادن تغييرات وسيع در مرزهاي جغرافيايي خود طي قرون متمادي تاريخ و الحاق بسياري از بخشهاي آن به كشورهاي همسايه ، اكنون با مساحت 28.748 كيلومتر مربع ( نزديك به مساحت استان سمنان) و جمعيتي در حدود 3.600.000 نفر با موقعيت جغرافيايي ويژه اش در شبه جزيره بالكان و در كنار آبهاي درياي آدرياتيك توانسته است در پيوند با گذشته تاريخي خود ، خصوصا تاريخ معاصر چند صد ساله اخير گوشه هايي از نمادها و مضامين ارزشي شرق را در اين بخش از اروپا جلوه گر نمايد .
حضور و مركزيت طريقت شيعي بكتاشي از اوايل قرن 20 ميلادي در اين كشور امروز خود نمونه و جلوه اي ماندگار از همين مضامين معرفتي در اين سوي دنيا مي باشد.
دست تقدير بر آن بود تا با روي كار آمدن دولت آتاتورك در تركيه و برخورد آن با بكتاشيان مقر اين جماعت كه تا پيش از سال 1925 در استانبول قرار داشت بدليل آلبانيايي بودن رهبر وقت آن به تيرانا پايتخت آلباني منتقل گردد و از آن تاريخ تا به بعد آلباني تبديل به مكان اصلي تفكر بكتاشي در بالكان و جهان شود.
اما به ناگاه در سال 1967 آلباني شاهد تصويب و اجراي قانون مبارزه با خدا از سوي حكومت كمونيستي انورخوجه گرديد و پس از آن بكتاشيان در كنار پيروان ديگر اديان سالهاي سختي را براي انجام مراسم و مناسك ديني خود در خفا سپري كردند. پس از فروپاشي نظام الحادي انورخوجه در اوايل دهه 90 ميلادي بكتاشي ها مجددا اين فرصت را يافتند كه به ترميم و احياء خويش و برپايي مراسم و مناسك ديني و فرهنگي خود بپردازند.
يكي از همين مراسم كه همه ساله در روز 22 مارس ( دوم فروردين ) يك روز پس از نوروز ايرانيان توسط ايشان برگزار مي گردد مراسمي بنام " سلطان نوروز" است كه در آن بكتاشيان تولد امام علي (ع)را همراه با بهار طبيعت جشن مي گيرند.
اين روز پس از فروپاشي نظام كمونيستي انورخوجه و بازگشت مجدد آزادي مذاهب در آلباني از سوي دولت بعنوان يك جشن ملي شناخته شده و تعطيل عمومي اعلام گرديده است .
به همين مناسبت همه ساله در اين روز در مركز جهاني بكتاشيه در تيرانا از سوي رهبر جهاني بكتاشيه " بابا رشاد باردي" مراسمي برگزار مي شود. اجراي سرود ملي آلباني ، خواندن الهي (دعاي بكتاشي ها) و سخنراني توسط بابا رشاد و نيز اجراي اشعاري از نعيم فراشري شاعر بكتاشي و فارسي گوي آلباني در حياط جلوي تكيه براي مشتاقاني كه از صبح به اين محل آمده اند پيش درآمد اين مراسم است . پس از آن رهبران مختلف اديان ، رهبران سياسي و ديپلماتهاي خارجي و نيز مردم بكتاشي به ملاقات بابا رشاد مي آيند و اين روز را به وي تبريك مي گويند. بابا رشاد در اين مراسم در اتاق خود در تكيه نشسته و پذيراي ميهمانان رسمي مي باشد كه بر اساس ساعات تنظيم شده بر اساس كارتهاي دعوت به نوبت وارد شده و پس از تبريك اين روز به وي و پذيرايي از سوي او با استكاني كوچك از شير گرم و شيرين مزه و تكه اي شيريني اندكي نشسته و سپس خارج مي گردند .
بنا بر اعتقاد بكتاشيه اين شير نماد شير مادری امام علی (ع) است که او در کودکی نوشيد و با آن بزرگ شد . در ميان ملاقاتهاي رسمي، مردم عادي نيز كه براي تبريك اين روز و ديدار بابا رشاد به تكيه آمده اند در زمانهاي نبود ميهمانان ويژه در اتاق با وي ديدار مي كنند. در واقع نوروز بکتاشی ها پيش از آنکه مانند ايرانيان جشن طبيعت باشد، آيينی مذهبی است كه در كنار حيات دوباره طبيعت دلنشيني متبوعي به اين مراسم مي بخشد.
نوروز بكتاشيان از 22 تا 25 مارس بطول مي انجامد و طي اين روزها در تكاياي ديگر بكتاشي در شهرهاي ديگر آلباني نيز به تناوب مراسمي برپا مي گردد و ياد و خاطره اين مناسبت گرامي داشته مي شود.
شايان ذكر است "سيد محمد رضوي" از سادات رضوي خراسان معروف به حاج بكتاش ولي نيشابوري پس از آنكه در قرن ششم يا هفتم هجری در دوران سلاطين عثمانی از ايران به ترکيه مهاجرت نمود در آناتولی طريقت شيعي بكتاشي را بنياد گذاشت . بكتاشيان به خاطر شيعه بودنشان و اعتقاد به دوازده معصوم (ع) و اهل بيت پيامبر (ص) از يكسوي و خراسانی بودن حاج بکتاش بنيانگزار آن ، از سوی ديگر رابطه معنوي خاصی با ايران دارند.
گرچه در سالهای بعد از سقوط رژيم کمونيستی در آلبانی روز ۱۴ مارس، يعنی ۸ روز قبل از سلطان نوروز، به عنوان "روز بهار" به رسميت شناخته شده و تعطيل عمومي است ولي " سلطان نوروز" همچنان جلوه خاص فرهنگي خود در جامعه آلباني را دارد.
بكتاشيان با آنكه 20 درصد جمعيت 70 درصدي مسلمانان آلباني را تشكيل مي دهند ليكن تعطيلي عمومي به مناسبت روز سلطان نوروز در اين كشور گوياي جايگاه بكتاشيسم در آلباني و توجه و احترام دولت نسبت به اين طريقت شيعي مي باشد.
سرزمين امروزي آلباني پس از پشت سر نهادن تغييرات وسيع در مرزهاي جغرافيايي خود طي قرون متمادي تاريخ و الحاق بسياري از بخشهاي آن به كشورهاي همسايه ، اكنون با مساحت 28.748 كيلومتر مربع ( نزديك به مساحت استان سمنان) و جمعيتي در حدود 3.600.000 نفر با موقعيت جغرافيايي ويژه اش در شبه جزيره بالكان و در كنار آبهاي درياي آدرياتيك توانسته است در پيوند با گذشته تاريخي خود ، خصوصا تاريخ معاصر چند صد ساله اخير گوشه هايي از نمادها و مضامين ارزشي شرق را در اين بخش از اروپا جلوه گر نمايد .
حضور و مركزيت طريقت شيعي بكتاشي از اوايل قرن 20 ميلادي در اين كشور امروز خود نمونه و جلوه اي ماندگار از همين مضامين معرفتي در اين سوي دنيا مي باشد.
دست تقدير بر آن بود تا با روي كار آمدن دولت آتاتورك در تركيه و برخورد آن با بكتاشيان مقر اين جماعت كه تا پيش از سال 1925 در استانبول قرار داشت بدليل آلبانيايي بودن رهبر وقت آن به تيرانا پايتخت آلباني منتقل گردد و از آن تاريخ تا به بعد آلباني تبديل به مكان اصلي تفكر بكتاشي در بالكان و جهان شود.
اما به ناگاه در سال 1967 آلباني شاهد تصويب و اجراي قانون مبارزه با خدا از سوي حكومت كمونيستي انورخوجه گرديد و پس از آن بكتاشيان در كنار پيروان ديگر اديان سالهاي سختي را براي انجام مراسم و مناسك ديني خود در خفا سپري كردند. پس از فروپاشي نظام الحادي انورخوجه در اوايل دهه 90 ميلادي بكتاشي ها مجددا اين فرصت را يافتند كه به ترميم و احياء خويش و برپايي مراسم و مناسك ديني و فرهنگي خود بپردازند.
يكي از همين مراسم كه همه ساله در روز 22 مارس ( دوم فروردين ) يك روز پس از نوروز ايرانيان توسط ايشان برگزار مي گردد مراسمي بنام " سلطان نوروز" است كه در آن بكتاشيان تولد امام علي (ع)را همراه با بهار طبيعت جشن مي گيرند.
اين روز پس از فروپاشي نظام كمونيستي انورخوجه و بازگشت مجدد آزادي مذاهب در آلباني از سوي دولت بعنوان يك جشن ملي شناخته شده و تعطيل عمومي اعلام گرديده است .
به همين مناسبت همه ساله در اين روز در مركز جهاني بكتاشيه در تيرانا از سوي رهبر جهاني بكتاشيه " بابا رشاد باردي" مراسمي برگزار مي شود. اجراي سرود ملي آلباني ، خواندن الهي (دعاي بكتاشي ها) و سخنراني توسط بابا رشاد و نيز اجراي اشعاري از نعيم فراشري شاعر بكتاشي و فارسي گوي آلباني در حياط جلوي تكيه براي مشتاقاني كه از صبح به اين محل آمده اند پيش درآمد اين مراسم است . پس از آن رهبران مختلف اديان ، رهبران سياسي و ديپلماتهاي خارجي و نيز مردم بكتاشي به ملاقات بابا رشاد مي آيند و اين روز را به وي تبريك مي گويند. بابا رشاد در اين مراسم در اتاق خود در تكيه نشسته و پذيراي ميهمانان رسمي مي باشد كه بر اساس ساعات تنظيم شده بر اساس كارتهاي دعوت به نوبت وارد شده و پس از تبريك اين روز به وي و پذيرايي از سوي او با استكاني كوچك از شير گرم و شيرين مزه و تكه اي شيريني اندكي نشسته و سپس خارج مي گردند .
بنا بر اعتقاد بكتاشيه اين شير نماد شير مادری امام علی (ع) است که او در کودکی نوشيد و با آن بزرگ شد . در ميان ملاقاتهاي رسمي، مردم عادي نيز كه براي تبريك اين روز و ديدار بابا رشاد به تكيه آمده اند در زمانهاي نبود ميهمانان ويژه در اتاق با وي ديدار مي كنند. در واقع نوروز بکتاشی ها پيش از آنکه مانند ايرانيان جشن طبيعت باشد، آيينی مذهبی است كه در كنار حيات دوباره طبيعت دلنشيني متبوعي به اين مراسم مي بخشد.
نوروز بكتاشيان از 22 تا 25 مارس بطول مي انجامد و طي اين روزها در تكاياي ديگر بكتاشي در شهرهاي ديگر آلباني نيز به تناوب مراسمي برپا مي گردد و ياد و خاطره اين مناسبت گرامي داشته مي شود.
شايان ذكر است "سيد محمد رضوي" از سادات رضوي خراسان معروف به حاج بكتاش ولي نيشابوري پس از آنكه در قرن ششم يا هفتم هجری در دوران سلاطين عثمانی از ايران به ترکيه مهاجرت نمود در آناتولی طريقت شيعي بكتاشي را بنياد گذاشت . بكتاشيان به خاطر شيعه بودنشان و اعتقاد به دوازده معصوم (ع) و اهل بيت پيامبر (ص) از يكسوي و خراسانی بودن حاج بکتاش بنيانگزار آن ، از سوی ديگر رابطه معنوي خاصی با ايران دارند.
گرچه در سالهای بعد از سقوط رژيم کمونيستی در آلبانی روز ۱۴ مارس، يعنی ۸ روز قبل از سلطان نوروز، به عنوان "روز بهار" به رسميت شناخته شده و تعطيل عمومي است ولي " سلطان نوروز" همچنان جلوه خاص فرهنگي خود در جامعه آلباني را دارد.
بكتاشيان با آنكه 20 درصد جمعيت 70 درصدي مسلمانان آلباني را تشكيل مي دهند ليكن تعطيلي عمومي به مناسبت روز سلطان نوروز در اين كشور گوياي جايگاه بكتاشيسم در آلباني و توجه و احترام دولت نسبت به اين طريقت شيعي مي باشد.
+ نوشته شده در پنجشنبه 9 فروردین1386ساعت 9:50 توسط ّFLP
|
