امسال بخاطر همراهی شرایط هوا اقامه نماز در میدان انجام گرفت ( در چند سال اخیر بخاطر مصادف گردیدن عید فطر با روزهای بارانی نماز داخل مسجد اقامه می شد و جمعیتی هم که داخل مسجد جا نمی شدند در بیرون از آن و به جماعت داخل مسجد نماز را اقامه می کردند).
امسال جمعیت نسبتا زیادی از مردان و زنان از ساعت 6.30 صبح در میدان گرد آمده بودند که تا زمان شروع نماز نیز به آن اضافه می شد. در جایگاه نماز تراکتی از تصویری برگرفته از کعبه در پشت منبری چوبی و بادکنکهای رنگی آویخته بر روی بام مسجد و چند نقطه دیگر میدان نمایان بود.
با تلاوت آیاتی از قرآن کریم ، همخوانی تعدادی از دانش آموزان مدرسه ترکها به زبان آلبانیایی و عربی و اعلام شیوه ادای نماز عید فطر از تریبون ، نماز عید در حدود ساعت 7.15 صبح آغاز شد.
نماز امسال نیز توسط حاج سلیم موچا رهبر کمیته مسلمانان آلبانی اقامه شد و پس از وی مفتی تیرانا خطبه را خواند . این کمیته سازمان دهنده رسمی امورات دینی در این کشور و از جمله مراسم این روز بود.
بعد از پایان نماز پیش از خطبه و بعد از آن آسمان میدان با هوا کردن فشفشه هایی نورافشانی شد . بادکنکها نیز همراه با تعدادی کبوتر پس از پایان خطبه و در واقع خاتمه مراسم به نشانه شادی در فضای میدان رها گردیدند.
در کنار مجمسمه اسکندر بیک ( از قهرمانان ملی آلبانی) غرفه ای از کتاب و در روبروی آن میزی از شیرینی ها برای پذیرایی از نمازگزاران ترتیب داده شده بود.
ازدیگر مراسمی که به مناسبت عید فطر در پایتخت آلبانی شاهد آن هستیم ملاقات و بازدید گروهها و شخصیتهای دینی ، فرهنگی و سیاسی (داخلی و خارجی مقیم) در صبح این روز با روسای گروههای دینی مسلمان مانند حاج سلیم موچا رئیس کمیته مسلمانان ، حاج دده رشاد باردی رهبر جهانی بکتاشیه ، شیخ علی پازاری رهبر طریقت خلوتیه و شیخ کمال رکا رهبر طریقت رفاعیه است که البته بالاترین سطح این دیدارها مربوط به کمیته مسلمانان و مرکز جهانی بکتاشیه می باشد. در برخی دیگر از شهرهای آلبانی نیز در مقیاسی کوچکتر میان مردم و رهبران دینی این گونه از دیدارها مرسوم است.
مسلمانان این کشور بر اساس آخرین برآورد مندرج در اطلاعات آماری مربوطه رقمی در حدود یا بیش از 70 درصد جمعیت این کشور را تشکیل می دهند. از همین روی این سرزمین را در اروپا تنها کشور اروپایی با اکثریت جمعیت مسلمان می دانند.
البته در اینجا به این نکته ظریف باید توجه گردد که وقتی گفته می شود او یک مسلمان است ( در رابطه با مردم کوچه و خیابان) در گام نخست این تعریف باید در ذهن متبادر گردد که وی به لحاظ عقیدتی و دینی خود را منتسب به دین اسلام می داند و نه لزوما منطبق با آن تصویری که از یک مسلمان در ایران، ترکیه ، مالزی ، اندونزی یا یک کشور عربی از امور ظاهری تا رفتاری مشاهده می کنید! گرچه در آلبانی نیز گروههایی از مسلمانان با شکلی خاص و به شکل نمایان در پوشش و رفتار در خیابانهای شهر قابل مشاهده هستند.
مروری در صفحات تاریخ این سرزمین در درک آنچه امروز می بینید می تواند کمک باشد. اینجا بخشی از سرزمینی است که گرچه بواسطه 5 قرن ( اواسط قرن 15 تا اوایل قرن 20 میلادی) حضور عثمانی ها در آن اکثریت مردمانش به دین اسلام روی آوردند اما تقدیر زمان بر آن بود که با روی کار آمدن نظام کمونیستی انور خوجه پس از پایان جنگ جهانی دوم یعنی 1945 در این کشور تا پیش از سال 90 میلادی بیش از 40 سال در دوران زمامداری وی رسما از سوی دولت با تمامی ظواهر و رفتارهای دینی مبارزه ای خشن و شدید شد و آلبانی تبدیل به تنها کشورکمونیستی گردید که در قانون اساسی خود نظام خود را آتئیست ( ملحد) عنوان نمود.
اکنون از آنزمان تا به امروز بیش از دو نسل در آن نظام بدنیا آمدند و تربیت شدند و آلبانی امروز صاحب میراثی از آن دوران و قبل تر از آن از یکسو و از سوی دیگر در حال گذار به سوی نظامی کاملا متفاوت با آنچه در تاریخ معاصر اخیر خود تجربه کرده است می باشد.
نظامی که در آن بواسط حضور جغرافیایی این کشور در خاک اروپا ، حضور نزدیک به یک میلیون مهاجر آلبانیایی ( یک سوم جمعیت) در کشورهای اروپای غربی و مراودات و تعاملات جاری آنها با سرزمین مادری خود و البته خیز آلبانی برای پیوستن به اتحادیه اروپا بعنوان یک ارزش و یک هدف غایی (هم در سیاست دولت و هم در افکار عمومی) به مدد رسانه ها در کنار دهها متغیر مداخله گر دیگر همگی دست به دست هم داده اند تا بخش وسیعی از زندگی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه به شکل مستقیم یا غیر مستقیم تحت تاثیر و همراه با تغییرات ارزشی فراوان خصوصا در لایه های سطحی و قابل مشاهده قرار گیرد. این امر در زندگی روزانه در شهرهای کمی بزرگ و تسری آن به سایر شهرها و مناطق آلبانی نیز کاملا قابل مشاهده است.
